Bố cục màu

Ở những bài mẫu trang trí chọn lọc phần 2 này không hướng dẫn vẽ từng mẫu, mà đi sâu vào giới thiệu nhiều dạng bố cục độc đáo, nhiều họa tiết mới lạ, với nhiều hòa sắc khác nhau. Đây là những tư liệu cần thiết và bổ ích không chỉ giúp các bạn vận dụng vào bài học mà còn ứng dụng tốt trong cuộc sống.

Mẫu trang trí đường diềm này được thể hiện bằng những hình kỷ hà đơn giản. Phần chính của hình là hai hình thoi nối liền nhau, làm họa tiết chính, chiếm vị trí trọng tâm (H.1). Phần phụ được bố trí dọc hai đường biên, diện tích nhỏ hơn, họa tiết là nửa hình thoi. Khi thực hiện ta có thể dùng thước kẻ một đường trục dài, chia hình làm hai phần bằng và đối xứng nhau.

Mẫu trang trí sử dụng từng cặp chim đối xứng nhau, khoảng giữa là các họa tiết xen kẽ. Trong bài sử dụng toàn bộ những đường cong để tạo họa tiết, chi tiết của mẫu là những đặc điểm cách điệu từ chim, các chi tiết được liên kết với nhau qua các mảng màu cho ta một đường cong kéo dài (H.1). Mẫu phát triển 1 được cách điệu từ những đường cong kết hợp với đường ngang, đường đứng làm mẫu có một vẻ mạnh mẽ hơn, các chi tiết chim, hoa có biến đổi ít nhiều (mẫu PT.1).

Bố cục đối xứng là dạng thức bố cục đóng kín – có tính chất hướng tâm. Ở đó, sự sắp xếp các hình thể (họa tiết) đối xứng (đối nhau và giống nhau) qua một hay nhiều trục vô hình đó là trục tung, trục hoành (hệ trục chuẩn) và trục xiên.

Bố cục đường diềm: Là dạng thức bố cục mở 2 hướng, có sự chuyển động, nhịp điệu mạnh vô tận theo chiều ngang và giới hạn ở trên hay ở dưới, có sự sắp xếp các hình thể (họa tiết) lập lại theo những quy luật thị giác nhất định.

Là dạng thức bố cục không tuân theo quy luật nhất định như bố cục Hàng lối và Đối xứng, mà là sự tổng hòa khả năng của phép tạo hình có trong 2 dạng bố cục trên, với việc vận dụng những nguyên tắc tạo hình riêng biệt theo quy luật thị giác của nó để có được sự linh động, thoải mái, theo một quy tắc riêng.

Là dạng thức bố cục đóng kín – có tính chất hướng tâm. Ở đó, sự sắp xếp các hình thể (họa tiết) đối xứng (đối nhau và giống nhau) qua một hay nhiều trục vô hình đó là trục tung, trục hoành (hệ trục chuẩn) và trục xiên.

Cách điệu là một trong những phương pháp tạo hình mà chủ yếu là nhằm xây dựng những tác phẩm trang trí, là phương pháp chuyển hóa những đối tượng ( có thể là người, động vật, câu cỏ hoa lá đến phong cảnh, kiến trúc ) từ những hình ảnh thực thành những mô típ trang trí dùng chủ yếu trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng, làm cho nó có khả năng thể hiện được bằng chất liệu khác nhau và ăn nhập chung với không gian mà nó được ứng dụng.

Là các thang đậm nhạt do đen và trắng tạo ra gồm: đen, trắng và tất cả các thang độ xám. Phối sắc độ đen và trắng (hòa sắc màu vô sắc). Sắc độ cho cảm giác về sự đậm nhạt của sự vật do bởi ánh sáng tạo ra. Ánh sáng càng mạnh sự vật nhận được sự tương phản cao, nhìn thấy rõ. Sắc độ đậm nhất là màu đen, sắc độ sáng nhất là màu trắng, sắc độ trung gian là các cấp độ của màu xám. Sự tương quan tỷ lệ giữa các sắc độ sẽ cho ra sự phân cấp rõ, mờ khác nhau trong bố cục đen – trắng.

Sự kết hợp màu ánh sáng (Light Hues) gọi là phép cộng màu (additive mixing). Kết hợp các chất màu (Pigment hues) gọi là phép trừ màu (Subtractive mixing). Đây gọi là sự pha trộn màu sắc, còn sự hòa hợp màu sắc là nói tới sự phối màu giữa các màu.

Nguyên lý thị giác là những nguyên tắc trong việc sắp đặt và tính toán các yếu tố cơ bản trong tạo hình nhằm đem lại sự thu hút về mặt thị giác cho người xem.

Tranh Hàng Trống thường có bố cục chia làm 3 lớp: lớp trên cùng là mây, lớp ở giữa – vị trí trung tâm là các vị Thánh, Phật, xung quanh là tùy tùng và lớp dưới cùng thường là những thứ mà vị Phật, Thánh đó cai quản như: nước đối với Thủy Thần (Ông Hoàng cưỡi lốt); các con vật, phiến đá, dòng sông, con suối đối với Thánh cai quản rừng (Thánh Mẫu Thượng Ngàn); quân lính đối với Thánh cai quản quân đội (Ông Hoàng cầm quân)… Theo đó, các họa tiết sẽ được sử dụng linh hoạt, tương ứng với bố cục của tranh.