Vẽ tranh Phong cảnh có nước (Phần 1)
1. Sóng:
Sóng dồi: Sóng dồi (hình trên). Khi vẽ sóng tan ra trên bãi, họa sĩ trải khô nhiều lớp tráng nhẹ (xanh da trời, xanh Anvers, một chút màu nâu đen) với động tác cạnh của cọ.
Hình vẽ nghiên cứu một con sóng (hình dưới bên trái): Họa sĩ thêm vào thật nhanh một sắc màu đậm (hỗn hợp xanh da trời Pháp, xanh Anvers, đất sienna tự nhiên và nâu đen) ở dưới con sóng cùng rìa trên của gờ trắng.
Sóng gãy (hình dưới bên phải): Để vẽ sự chuyển động, họa sĩ dùng màu xanh Anvers, màu lục bong bóng và màu nâu đen nóng. Các sắc độ của nước do các lớp màu đơn sắc liền nhau tạo ra, tung tóe những hạt nước. Các ánh phản chiếu hình thoi ở tiền cảnh bên trái (như một tổ ong theo phối cảnh) được vẽ với cọ mềm và thấm ướt.
Sóng vỗ vào mỏm đá: (hình trên): Để vẽ các mỏm đá đằng sau mảng bọt biển, họa sĩ dùng một hỗn hợp màu nâu đen và xám than. Khi màu khô, họa sĩ dùng bằng một bàn chải bằng lông lợn để vẽ bọt biển và làm khô bức tranh nhiều lần. Ông cũng vẽ bằng bàn chải khô những màu đậm các mỏm đá khác, tránh các mảng bọt biển để tạo hiệu quả tương phản.
Sóng vỗ bờ: (hình bên trái): Vẽ nước bằng màu xanh Winsor, xanh da trời trên giấy khô. Họa sĩ để lại đầu các ngọn sóng màu trắng và với một con dao, làm mờ nhạt một vài con sóng ở tiền cảnh. Bọt sóng đang cuộn, với một chút màu nhạt, ông vẽ bằng bàn chải khô và với những nhát nhẹ nhàng, ông vạch các đường chữ chi, các gợn sóng. Cát được vẽ bằng một hỗn hợp màu đất sienna cháy và đất tự nhiên. Màu xanh ra trời Pháp được dùng để tách rời mảng màu này thành các hạt.
2. Vẻ đẹp của tạo vật:
Biển màu lục bảo, màu nước (38 x 58cm), Zolton Szabo
Sự tình cờ đã gợi hứng cho bức tranh màu nước này. Họa sĩ đã vẽ phong cảnh dưới bầu trời nắng gắt, trên các bãi cát trắng của Vịnh Mexico, ở Pensacola, Florida. Một vài hiệu quả bất ngờ xảy ra khi ông dùng những nhát cọ màu xanh đa dạng trên giấy khô - nhanh đến nỗi các màu hòa lẫn vào nhau.
Thấy những mảng trắng ngẫu nhiên lộ ra, ông đã giữ chúng lại để sau này thể hiện bọt sóng. Ông còn làm nổi bật sự tương phản của chúng so với các ngọn sóng xanh bằng cách làm sẫm thêm các màu gần bên. Ông đã đưa vệt màu đơn sắc (của một màu sáng hơn) từ trên xuống dưới, để lại một nền trắng giũa các nhát cọ, các nhát cọ, bọt sóng sánh hơn khi tiếp xúc với cát. Để làm nổi bật màu xanh thuần chất của sóng, ông đã làm rõ nét sự tương phản với bãi cát bằng một màu sắc đơn nhẹ, hỗn hợp giữa màu đất sienna cháy và xanh da trời Pháp.
Các cành cây và dấu chân tăng vẻ hấp dẫn ở tiền cảnh. Các cọng cỏ được vẽ với dao phết và cát được vẽ bằng các màu nhạt dần. Một chút màu của cát đã được thêm vào lớp nước đầy bọt để tạo sự trong suốt và sự thống nhất một chút màu vàng. Thêm vào sóng dẫn đến một mảng lầu lục sáng. Sau khi đã thấm ướt về mặt khô với nước sạch. Ngay tức khắc, họa sĩ dùng một miếng rẻ tạo hình màng bọt của các con sóng. Ông kết thúc bức tranh bằng cách thêm vào một vài hình dạng màu sáng đầy đủ trên các ngọn sóng.
Bảng màu:
+ Xanh Anvers;
+ Xanh da trời Pháp;
+ Xanh Manga;
+ Đất sienna cháy;
+ Vàng aureolin.
Sóng dồi: Chi tiết này ở bên trái trung tâm minh họa cách họa sĩ tạo ra màu lục và xanh của vùng nước sâu bằng bàn chải khô. Nơi mé nước tiến gần đến bờ cát, ông đã dùng các đơn sắc xám hơn. Thêm màu xanh mangan vào hỗn hợp, ông dự kiến sẽ hình thành các hạt nhỏ bằng cách tách rời với các màu khác và tạo nên một nhóm riêng biệt bằng cụm lông bàn chải khô. Một đơn sắc rõ nét phù hợp với tiền cảnh nhưng sẽ làm hỏng các mảng ở xa hơn.
Bọt mờ hơi nước: Chi tiết này của ở phải trên của bức tranh cho thấy cách vẽ bọt sóng. Ở đây, các màu lục nóng hơn hình như gần lại với các màu xanh lạnh hơn. Để làm rõ nét bọt mờ hơi nước, họa sĩ đã thể hiện những giọt nước thật gầt, với bàn chải khô. Còn để vẽ bọt, ông đã dùng sơn khô với một bàn chải lông cứng. Sau đó ông thấm khô bằng cách đè mạnh một miếng giẻ, lặp lại động tác này hai hay ba lần cho đến khi đạt được sắc độ đúng.
3. Ghềnh:
Khúc nhạc chiều của ghềnh, màu nước (38 x 56cm), Zoltan Szabo
Để vẽ những ghềnh ở Gruen, Texas, họa sĩ trước hết đã vẽ cây với một màu lục vàng nhạn. Để làm nổi bật vẻ tươi của tán cây mùa xuân tương phản với khu rừng tối và có cây che bóng, ông chọn màu vàng auréolin vì sắc thái tinh tế, độ trong suốt cao và khả năng hấp thụ nước của nó. Sau khi đã vẽ các tảng đá, ông đã cụ thể hóa hình dạng của chúng bằng dao.
Màu nâu đen và xanh Phổ quá lạnh đối với các tảng đá lớn, ông đã phủ lên chúng một lớp nhẹ màu đất sienna cháy. Rừng thì dùng một hỗn hợp màu nâu đen và xanh Phổ bôi lên giấy khô, rồi diễn đạt khối với các lớp phủ đậm màu hơn. Nước chảy và sôi sục là một mảng liền lạc các màu đơn sắc nhẹ quét bằng bàn chải khôt(vàng auréolien, xanh Phổ, nâu đen và đất sienna chán). Trên những đá ngầm nhỏ, ông rải màu vàng auréolin, xanh Phổ và nâu đen và tạo cho nó những cạnh sáng bằng dao.
Thân cây và các rễ lộ ra của cây bách giả, họa sĩ dùng màu nâu đen và xanh Pha. Với một con dao, họa sĩ tạo ra kết cấu của vỏ cây và các hình dạng của bộ rễ. Ông kết thúc bức tranh bằng cách vẽ các chi tiết và gợi hình dòng nước chảy.
Bảng màu:
+ Vàng auréolin;
+ Đất sienna cháy;
+ Xanh Phổ;
+ Nâu đen.
Sông ngòi và rừng: Đây là một chi tiết phóng lớn ở góc phải phía trên của bức tranh trang trước. Các kết cấu giữ vai trò quan trọng. Họa sĩ bắt đầu vẽ rừng đầy sương mù với một đơn sắc trong tình trạng ẩm ướt; đá màu nhạt với dao; và cây nhạt với dao, và chỉ đè nhẹ. Khi bức tranh khô, ông phủ lên các lớp màu cho cây đậm hơn và gần hơn. Các bụi rậm đem lại một điểm nhìn lý thú phía trên các tảng đá. Còn các lớp phủ nằm ngang bằng bàn chải khô giả các ánh phản chiếu đậm ở ghềnh, ông đã hòa những sắc màu nóng hơn để tạo hiệu quả chiều sâu cho màu so với màu xanh xám lạnh của khu rừng phía sau.
Bọt và thác nước: Chi tiết phóng lớn của phần giữa bức tranh. Các lớp phủ bằng bàn chải khô áp vào chầm chậm. Để thể hiện đặc tính trong suốt và sáng của nước, họa sĩ đã vẽ phớt bằng nhiều lớp đơn sắc, các màu pha thật loãng, chờ cho mỗi lớp thật khô mới bôi lớp khác. Các hình dạng đậm và đầy đặn của những tảng đá phía trên, được vẽ với màu nâu đen và xanh phổ tương phản với làn nước chảy mạnh nhờ sắc độ và kết cấu. Ở những điểm mà họa sĩ đã gạt bằng dao trên các mặt đá thì khả năng thể hiện của màu nâu đen và xanh phủ rất rõ ràng. Màu nền có vẻ nhạt ở bên bờ tô sẫm nhưng vẫn đậm và đầy đặn so với bọt.
4. Nước lặng và trong veo:
Suối, màu nước (38 x 58cm), Zoltan Szabo
Bức tranh vẽ một địa điểm hùng vĩ gần Saint Cloud, Minnesota là một hình vẽ nghiên cứu nước lặng với những ánh phản chiếu và khúc xạ. Họa sĩ bắt đầu bằng một lớp phủ màu nóng cho các tảng đá (màu đất sienna cháy và màu nâu alizarin). Trong khi màu còn ẩm ướt, ông làm xuất hiện các phần sáng bằng dao đồng thời tạo nên từng khối. Sau đó đến rừng. Ông vẽ tán lá với bàn chải khô trên giấy khô, để lại những vệt lớn xô vào nhau và hoà vào nhau. Màu vàng gamboge, màu xanh Winsor và màu đất sienna cháy hòa lẫn vào nền xác định những lớp cảnh của rừng. Ông vẽ các cành cây sáng bằng dao và vẽ bụi rậm bên trái. Mặt nước, ông dùng màu nổi nhất – lục bong bóng – và các ánh phản chiếu nhẹ với năm màu của bảng màu, làm nổi bật các gợn sóng. Một khi màu đơn sắc này khô, ông thêm vào các lớp phủ cho những tảng đá nổi lên, làm các ánh phản chiếu cụ thể hơn và đậm hơn. Sau đó là đến các bóng xanh trên đá. Sau cùng, họa sĩ đã tạo các gợn sóng và các ánh sáng phản chiếu, với một bàn chải lông cứng, ta thấy ánh lấp lánh màu lục xuất hiện.
Bảng màu:
- Nâu alizarin;
- Đất sienna cháy;
- Xanh Winsor;
- Lục bong bóng;
- Vàng gamboge.
Cây có màu lục nhạt và đá trên bờ: Chi tiết phóng lớn ở góc trên bên trái của bức tranh. Trước khi vẽ lùm cây rậm rạp, ông vẽ bờ nước như một loại ăng-ten sáng tương phản với màu dậm của rừng ở phía sau; nhằm tạo một sự tách biệt rõ rệt giữa hai lớp cảnh. Các tảng đá ở xa được vẽ với những nhát dao mạnh, cũng như chi tiế của các đường nứt và các cành đậm màu.
Gợn sóng và đá trong dòng nước: Chi tiết này minh họa cách thể hiện tỉ mỉ các khối đá, ánh sáng phản chiếu của chúng và các tảng đá trong dòng nước. Bề mặt trắng và sủi bọt của đá và kết cấu nóng được thể hiện bằng bàn chải khô trên mặt nước thu gom ánh sáng mặt trời và tương phản với các màu phong phú của nước trong và phẳng: màu lục bong bóng, màu đất sienna cháy và màu vàng gamboge. Các mép tối của đá dùng một lớp phủ màu xanh Winsor, đất sienna cháy và nâu alizarin. Họa sĩ đã cầm giữ các ánh phản chiếu màu lục nhạt lại bên trên các khối đá khi giấy đã khô.
5. Hồ:
Trước một cảnh rộng lớn như cảnh này, họa sĩ khuyên chúng ta nên chăm chút bố cục ngay từ những đường nét đầu tiên để tầm nhìn không vượt ra bên ngoài khung. Điều cần thể hiện là ấn tượng về một không gian rộng lớn.
a. Làm thế nào để thể hiện các sắc màu tươi mát và lóng lánh của hồ nước? Trước hết, họa sĩ trải một màu đơn sắc xám trung tính vào tất cả những gì không phải là hồ. Chỉ cần dựa vào kinh nghiệm khi áp đặt sắc độ của màu trung tính. Nó phải khá đậm để vùng ánh sáng nổi lên và khá nhạt để các bóng trở nên rõ ràng hơn. Thủ pháp này – có tầm quan trọng của nó – có thể dùng mỗi khi họa sĩ muốn làm nổi bật ánh chói của một hay nhiều phần của bức tranh. Trong quá trình pha trộn các màu xám, đừng quan tâm đến khối lượng của màu này hay màu kia. Chỉ cần khai thác bảng màu và pha trộn cho đến khi nào bạn có được màu thích hợp.
b. Khi khoảng rộng màu xám trung tính đã khô, họa sĩ thấm ướt phần trên và làm xuất hiện các tầng mây bằng cách các sắc màu đậm hơn. Một vài mép của tảng mây trở nên rõ nét hơn, trong khi các mép khác mờ, tuỳ theo cọ đụng vào phần khô hay phần ẩm ướt. Hình dạng cụm mây cao nhất ở bên trên, bên phải, thấy rõ hơn khi giấy khô. Họa sĩ không tấn công ngay vào diện tích sáng của nước.
c. Giai đoạn 2 chấm dứt và giấy đã khô, họa sĩ về các ngọn đồi ở xa nhất, chờ nó khô rồi vẽ các ngọn đồi gần. Sau đó, ông xác định các hình dạng đậm nhất ở trung cảnh và ở tiền cảnh. Ông phủ các hình dạng bằng màu sắc xám và nhạt. Khi khô, ông thêm các sắc đậm hơn để gợi bóng. Nhằm thiết lập một bố cục, ông thêm vào hai chiếc thuyền mắc cạn ở phần dưới bên phải, rồi làm rõ nét hình dạng các mỏm đá và thêm vào hai chiếc thuyền các bóng tối cần thiết.
d. Họa sĩ tô đậm ngọn đồi lớn hơi lệch về bên trái, và để khô. Sau đó, ông đặt vài nhát cọ đè lên chân ngọn đồi này để tạo đường viền không đều của một ụ đất phủ đầy lá – tạo hình dáng đậm bằng màu vẽ ở giai đoạn 2. Rồi đến các thuyền nhỏ, các ánh phản chiếu và những gợn sóng trong vịnh. Để xác định thời gian, ông chỉ dùng các sắc xám: xám xanh, xám nâu v.v... Ông bổ sung chi tiết vào hai chiếc thuyền ở bên phải bằng cách thêm vào các nhân vật (ông thích các cảnh có người). Tất cả được thể hiện thật nhanh. Sau nữa, ông thêm các bóng mạnh vào mấy tảng đá và, thay vì các gợn sóng, một vài đường cong bên bờ nước. Tuy nhiên, ông cưỡng lại sự cám dỗ muốn đẩy xa hơn diện tích ánh sáng lớn mà ông đã bỏ lại như ở giai đoạn 1. Một khi bức tranh màu nước đã hoàn tất, ông nhận thấy để hướng tầm nhìn của người xem ra khỏi bức tranh, ở phía bên phải, nếu có thể thêm vào một cái gì đó – chẳng hạn, ba chiếc thuyền ở phía xa, và ông đã không bỏ qua việc này.
- Nguồn: Theo sách “Bí quyết vẽ phong cảnh” của David Lewis do Huỳnh Phạm Phương Trang dịch -
*Lưu ý: Toàn bộ nội dung bài viết được chúng tôi sưu tầm lại từ nhiều nguồn, có thể có sai sót một chút về nội dung và tác giả. Chúng tôi sưu tầm với mục đích dành cho các bạn sinh viên và người yêu nghệ thuật tìm hiểu và nghiên cứu. Chúng tôi không đăng bài để bán sách, bán nội dung hay bất cứ điều gì liên quan đến bài viết. Có những bài chúng tôi không tìm thấy tác giả, nếu tác giả nhìn thấy vui lòng liên hệ với chúng tôi để chỉnh sửa hoặc xóa bài viết (trường hợp tác giả không đồng ý). Người đọc nếu biết tên tác giả cũng xin vui lòng cung cấp cho chúng tôi để chúng tôi bổ sung lại. Trân trọng!
>>> Vẽ tranh phong cảnh bằng phấn tiên
