Phương pháp vẽ Notan

Đôi khi thử một phương pháp vẽ khác với cách vẽ hàng ngày lại đem đến nhiều điều thú vị. Nó giúp làm mới tâm trí người vẽ, nạp lại bộ não khi học những điều mới lạ và có thể sáng tạo ra một ý tưởng mới hoặc mở ra một hướng mới trong công việc sáng tác nghệ thuật của bạn.

Notan là một phương pháp vẽ của Nhật Bản liên quan đến cách cô lập các mảng bóng tối (shadow) và không tối trong một bố cục của hình ảnh.

Trong hướng dẫn hôm nay, tôi sẽ chỉ cho bạn cách sử dụng bố cục Notan⁽¹⁾ cơ bản như một phương pháp vẽ tranh. Hướng dẫn này sẽ kết hợp với phương pháp thông thường vẽ theo thói quen để tạo nên một bức phát thảo gọi là “Notan-anchored painting”.

Rất đơn giản, một bức tranh “Notan-anchored painting” sử dụng bản bố cục Notan như một bản nền sơn lót (underpainting). Phương pháp này cung cấp một sự thống nhất về mảng cũng như giúp người vẽ làm việc với màu sắc tốt hơn. Đây là cách hoạt động của nó

Bước 1: Tập trung các nguyên vật liệu để vẽ

Bạn sẽ sử dụng tất cả các dụng cụ vẽ tranh như là một tấm toan khoảng 20 cm x 25 cm, giấy, viết chì, bút mực đen và bảng thang đo sắc độ (10 nấc).

Bước 2: Chọn một chủ đề và tạo một bức vẽ Notan

Chọn một bố cục được chiếu sáng với chỉ 1 nguồn sáng và vẽ một bức Notan nhỏ về nó. Khi hoàn thành bức Notan, đặt nó kế bên bức vẽ thực (xem ảnh dưới).

Bước 3: Tạo bộ bản vẽ sơ bộ lên toan

Trong bài hướng dẫn này, tôi sẽ sử dụng ảnh một bó hoa Diên vĩ (irises)

Vẽ tự do theo cách bạn thấy thoải mái nhất. Tôi sử dụng nét cọ với màu thật loãng, một số họa sĩ khác lại thích sử dụng than chì hay chì pastel. Cách nào cũng được, tùy bạn thôi.

Cứ chỉnh sửa bản phát thảo cho đến khi vừa ý. Như vẽ nháp của tôi ở dưới đây

Bước 4: Tạo một bản sơn lót Notan

Đổ màu lên bản Notan với sơn có sắc độ là 5 (độ đậm của màu là 5 trên thang sắc độ 10). Bản Notan truyền thống sử dụng mực đậm hơn, nhưng với bản “Notan-anchored” thì sắc độ trung bình tốt hơn. Nó đủ đậm để tạo tương phản, phân biệt với màu sáng và màu tối khi tô chồng 2 màu này mà không bị nhập nhằng.

Ở bước này bạn có thể dựa vào bản vẽ Notan, hay làm việc trực tiếp với ảnh chụp, hoặc tham khảo cả 2 đều được.

Dưới đây là bản sơn lót Notan được vẽ bằng màu Acrylic (Bản thực sự sẽ vẽ bằng sơn dầu). Bạn sẽ nhận ra là tôi đã quyết định xóa bỏ tòa nhà nền và thay thế màu nền là một màu cỏ sáng.

Bước 5: Đổ màu lên mảng tối

Dựa vào ảnh mẫu, lên tất cả màu trong mảng đậm (mà đã xác định trên bản vẽ Notan). Nói một cách khác là bạn lên màu trong mảng tối, tránh sử dụng màu có sắc độ lớn hơn 6 (sáng hơn màu lót Notan). Hãy dựa vào thang giá trị để đảm bảo điều này. Dưới đây là bản lên màu tối của tôi

Bước 6: Đổ màu lên các mảng sáng

Bây giờ, chuyển trọng tâm công việc vào các mảng sáng trong khung cảnh. Sử dụng màu sắc bạn tham khảo từ ảnh mẫu cho tất cả các phần còn lại của tranh. Tránh sử dụng màu có sắc độ nhỏ hơn 5 (đảm bảo các màu sử dụng luôn có độ sáng lớn hơn màu nền Notan)

Bước 7: Hoàn tất bản vẽ

Cho đến lúc này bản sơn lót Notan cung cấp 1 bản đồ phân vùng về mảng tối và mảng sáng để bạn dễ dàng xác định sắc độ của các mảng màu chính. Từ đây trở đi bạn có thể sử dụng cách vẽ thông thường để hoàn tất bức tranh như là thêm chi tiết, thêm các mảng bóng sáng, điều chỉnh màu sắc, vân vân..

Tác phẩm cuối cùng sẽ tạo ra được cảm giác thống nhất về mặt bố cục do nó được xây dựng trên nền sơn lót Notan.

(1) Bức notan là bức vẽ chỉ có 2 màu đen và trắng (không có màu xám) để phân định mảng khuất và mảng sáng trong một bố cục (khuất là nơi không được chiếu sáng)

- Minh Thanh Le -