Đối với các sáng tác đặc biệt phức tạp, những họa sỹ đôi khi sẽ vẽ những mẫu nhỏ của phong cảnh và vật kiến trúc, mà họ sẽ vẽ thu nhỏ toàn bộ sân khấu, đèn sân khấu, và người là những hình nhân bằng sáp nhỏ, để sự rực rỡ và cách bố trí bóng và không gian, sức thuyết phục trong phối cảnh của bức tranh có thể được thực hiện phù hợp;
Không gian hai chiều rưỡi là loại không gian lắp ghép bởi hai cách nhìn (nhìn theo chiều ngang cùng với nhìn trực diện hay là nhìn theo chiều ngang và nhìn từ trên xuống theo phối cảnh chim nhìn). Thoạt nhìn nó là loại không gian phẳng, hai chiều. Hình tượng trong tranh được thể hiện cùng một lúc theo hai dạng đường tầm mắt trong tư duy tạo hình
Đối với nghệ thuật hình ảnh, mỹ thuật nếu khảo sát tác phẩm dạng phẳng (thường gọi là mỹ thuật hai chiều) thì trước hết không gian hiển thị ở quy mô tác phẩm, diện tích bức tranh, giữa “khoảng trống”, không gian nền, phần tĩnh lặng, phần tối còn gọi là không gian âm và không gian dương gồm khoảng có hình, khoảng sáng… Nói chung người ta nói: “không gian dương” để nói tới “khoảng có hình” diễn tả nội dung tác phẩm. Còn những khoảng trống bao bọc xung quanh và len lỏi vào trong ngóc ngách của khoảng có hình được gọi là “không gian âm”.
Hình học họa hình còn rèn luyện tư duy không gian cho các kỹ sư, kiến trúc sư, họa sĩ mỹ thuật công nghiệp để phát huy tính sáng tạo. Hình học họa hình được xem là môn học trừu tượng, rất khó với sinh viên kỹ thuật, xây dựng và kiến trúc.
Hầu hết các phương pháp cấu trúc trong thực tế được tổ hợp bởi những đường thẳng mặt phẳng và những nhân tố khối. Không một hệ thống nào được coi là tốt hơn trong mọi trường hợp đối với hệ thống khác. Với nhà thiết kế, trường hợp thuận lợi và bất lợi phụ thuộc vào hình khối, vị trí và ý đồ sử dụng của ngôi nhà. Trong thiết kế nội thất, chúng ta nên nhận biết đặc điểm của những không gian bên trong của mỗi trường hợp cụ thể.
Không gian là chất liệu số một trong gam màu của người thiết kế và là yếu tố cơ bản trong thiết kế nội thất. Trong không gian, chúng ta không chỉ có cảm xúc mà còn phân biệt hình khối, nghe tiếng động, cảm thấy dễ chịu với luồng gió nhẹ và ánh nắng ấm áp của mặt trời, hương thơm của hoa. Không gian là sự thừa hưởng thuộc tính giác quan và đặc thù thẩm mỹ của những yếu tố trong phạm vi lĩnh vực của chúng.
Mẫu không gian cơ bản nhất thấy có trong nền nghệ thuật bộ tộc hay khoa huy hiệu thời Trung cổ; hình ảnh là những mẫu gốc hơn là sự thể hiện thật sự các đối tượng đặc thù. Trong những bức vẽ như vậy, không gian hội họa, có thể nói là “thần diệu”, được rút lại còn hai chiều. Tất nhiên là hình diện, như một con sư tử trên huy hiệu chẳng hạn, được đặt trước một cái nền, nhưng không có một ám chỉ nào về chiều sâu, phối cảnh lại càng ít có hơn.
Nằm ở đầu bảng từ vựng hội họa là tỷ lệ, có lẽ là nhân tố rõ rệt nhất của bức tranh nhưng trong bất kỳ trường hợp nào thì cũng không phải là nhân tố quan trọng nhất. Nếu các kích thước có thể đóng góp cho tính cách vĩ đại của một tác phẩm thì không có bức tranh nào là một bức tranh đẹp chỉ vì có kích thước lớn.
Những hiệu quả không gian trỗi lên từ việc sử dụng những yếu tố của cấu trúc nghệ thuật thì cần phải được nhìn nhận và kiểm soát. Mỗi một trong những yếu tố đó có các tính chất không gian cố kết và những quan hệ hỗ tương giữa các yếu tố tạo ra cảm giác không gian lớn lao.
Dẫu sử dụng phối cảnh một, hai, hoặc ba điểm, thì họa sĩ vẫn phải làm việc với một hệ thống giúp triển khai các vật thể và kích cỡ đã biết ở những cách khác nhau vào mặt phẳng tranh. Như được minh họa trong hình Chia nhỏ một mặt phẳng, một khối vuông một điểm phô bày toàn bộ mặt phẳng phía trước (phần gần nhất) và mặt phẳng phía trên đang lùi xa. Chúng ta có thể biết tâm của bất kỳ mặt phẳng tiền diện nào vuông, hoặc chữ nhật bằng cách đo chiều ngang, chiều thẳng và chia đôi chúng.
Khi nói về không gian, phần lớn chúng ta nghĩ về những phi thuyền con thoi, một trạm không gian, hệ mặt trời và vũ trụ vô tận sau đó. Nhiều họa sĩ đã quan tâm về cái không gian xem chừng bất tận, nhưng có một không gian thật sự bị giới hạn và đó là không gian thuộc bầu khí quyển bao quanh trái đất chúng ta. Như chúng ta sẽ thấy sau đây, có những phương kế nghệ thuật có thể được sử dụng để tạo ra một ảo ảnh về không gian vô tận.
Yếu tố mang tính quyết định đầu tiên ảnh hưởng đến không gian là hình dạng của nó, các bề mặt bao quanh cũng như kích thước của chúng. Vì vậy, cần pahir quan tâm đến kích thước toàn bộ các bề mặt này, chẳng hạn như tường, sàn và trần nhà.
Bức tranh The artist in his studio (Người họa sĩ trong xưởng vẽ) được ông vẽ năm 1628, khắc họa không gian làm việc. Khác với bối cảnh xa hoa hay lung linh như tưởng tượng, nơi sáng tác của Rembrandt lại chỉ là căn phòng nhỏ, trống trơn, không có bất cứ món đồ nội thất trang trí nào.
PHÁT BIỂU CỦA EISLER gợi nhớ phép ma thuật thủa ban sơ của hành động vẽ - điều chúng ta đã bàn tới trong phần Định hướng (Tại sao chúng ta vẽ). Trước khi đi vào phân tích các loại dấu vết căn bản, nên chăng cần có lời cảnh báo: Phép phân tích có thể làm tiêu vong ma thuật.
VẼ CÓ LẼ LÀ PHƯƠNG TIỆN ĐỊNH DẠNG CUỐI CÙNG - và cũng là phương tiện đầu tiên. Phát biểu này không phải là một ý kiến ngược đời, cũng chẳng hạ thấp bất cứ điều gì mà chúng tôi đã đề cập tới khi nói về vai trò quan trọng hàng đầu của vẽ trong việc sắp xếp các sự vật trong sự vận động.
