Cách điệu trong trang trí màu (Phần 1)
Nguyên lý thị giác là những nguyên tắc trong việc sắp đặt và tính toán các yếu tố cơ bản trong tạo hình nhằm đem lại sự thu hút về mặt thị giác cho người xem.
Nguyên lý thị giác là những nguyên tắc trong việc sắp đặt và tính toán các yếu tố cơ bản trong tạo hình nhằm đem lại sự thu hút về mặt thị giác cho người xem.
Cách điệu là một trong những phương pháp tạo hình mà chủ yếu là nhằm xây dựng những tác phẩm trang trí, là phương pháp chuyển hóa những đối tượng ( có thể là người, động vật, câu cỏ hoa lá đến phong cảnh, kiến trúc ) từ những hình ảnh thực thành những mô típ trang trí dùng chủ yếu trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng, làm cho nó có khả năng thể hiện được bằng chất liệu khác nhau và ăn nhập chung với không gian mà nó được ứng dụng.
Trong trang trí, bố cục là sự sắp xếp các ngôn ngữ nghệ thuật tạo hình như: đường nét, hình mảng, màu sắc sao cho gây được hiệu quả cao nhất đối với chủ đề của sản phẩm. Các phương tiện của bố cục tự bản thân nó không có giá trị gì hết: đường cong, đường thẳng, màu xanh, màu vàng …., chỉ xác định được ý nghĩa trong một mối quan hệ nào đó do bố cục sắp đặt vị trí của chúng tạo ra nhằm biểu hiện một chủ đề nào đó.
Cách điệu là quá trình chuyển hóa các đối tượng ở tự nhiên sang một hình thức mới sao cho gọn hơn, súc tích hơn, ấn tượng hơn. Hoặc có thể hiểu bằng nhiều cách khác nhau như: từ một đối tượng thật phải trải qua một trong những cách rút gọn sau: khái quát hóa, đơn giản hóa, cách điệu hóa, cường điệu hóa, biểu trưng hóa. Hay trải qua 4 bước: nghiên cứu cấu trúc vật thể trong tự nhiên, gạn lọc, bổ sung, cấu trúc lại.
Hãy ưu tiên cách điệu đơn giản, chia mảng vừa phải (tránh chia mảng bị đều hoặc mảng quá vụn), sử dụng đường nét kỷ hà, họa tiết càng gọn gàng chắt lọc càng tốt. Đừng tả quá thực nhé và cách duy nhất để bạn cách điệu đẹp hơn là cầm bút và luyện tập thật nhiều. Nhớ chú ý dành thời gian cách điệu động vật, hoa quả, cây cối càng nhiều càng tốt.
Tỷ lệ vàng là một tỷ lệ toán học. Tỷ lệ vàng xuất hiện một cách dày đặc trong tự nhiên. Con người chúng ta trải qua hàng nghìn năm lịch sử, đã dày công nghiên cứu tự nhiên và rồi đúc kết lại thành một tỷ lệ chuẩn mực cho cái đẹp, cho nghệ thuật thẩm mỹ, đó là tỷ lệ vàng. Hầu hết, các thiết kế được thực hiện trên tỷ lệ vàng đều mang lại tính thẩm mỹ cao, thuận mắt, tạo được sự cân bằng và thu hút thị giác.
Cách điệu theo tự nhiên chủ yếu là mô phỏng theo hình dáng có sẵn của đối tượng tự nhiên, bớt đi những thứ quá rườm rà và không cần thiết, tiết điệu hóa phần nào các đường nét tạo hình, cường điệu hóa một vài chi tiết đẹp đặc trưng của đối tượng.
Trước khi cách điệu ứng dụng vào trong từng môi trường, chúng ta cần làm bố cục cho đẹp mắt rồi hãy đi vào chi tiết. Tùy theo yêu cầu và ý nghĩa của đối tượng cần trang trí mà khai thác khía cạnh khác nhau của sự vật. Thí dụ cũng là cây có khi khai thác hình dáng của những lùm cây, có khi khai thác vẻ đẹp của lá cây, nhưng cũng có khi khai thác vẻ đẹp của cành cây, dây leo, màu sắc của đám lá.
Đơn giản hoa lá là lược bỏ đi những chi tiết không cần thiết, rườm rà để giữ lại những nét đẹp điển hình của loại hoa lá đó, giúp cho chúng đẹp thêm, có giá trị hơn. Đơn giản là phần nào biết nâng những hình vẽ hoa lá từ tự nhiên lên một bước, tiến dần đến trang trí cách điệu.
Tạo hình theo cách biến hình là sáng tạo hình tượng có sự chuyển hóa về hình thức và ý tưởng nhằm tợi nên sự liên tưởng cho người xem. Cách này có ưu điểm lớn hơn kiểu tạo hình tả thật bởi lẽ nó không hề bị quy ước bởi không gian, cách tạo hình vật lý hay logic luận thông thường. Các nghệ sỹ phái siêu thực hay áp dụng cách tạo hình này.
Tạo hình theo hướng cách điệu (stylised visuaslisation) là sự cố gắng nghiên cứu cẩn trọng để sau đó tạo nên phong cách nghệ thuật riêng cho cá nhân, cho nhóm tác giả, cho thời đại, cho quốc gia, cho dân tộc… Chính tư duy này tạo nên sự khác biệt. Khi phải tạo hình phục vụ cho những yêu cầu cụ thể thì chúng ta phải nghiên cứu các phong cách tạo hình đã đang có thời đại, vùng lãnh thổ, nét văn hóa của đối tượng muốn kết nối, để tạo nên nét riêng cho yêu cầu tạo hình mới. Giải pháp tạo hình theo hướng cách điệu thường ứng dụng trong nghệ thuật trang trí của nhiều dân tộc trên thế giới. Bởi lẽ thuở xa xưa người ta không quan tâm nhiều đến mô tả...
Bài tập nghiên cứu thiên nhiên
Bài tập Cách điệu động vật