Mấu chốt khác biệt đáng kể nhất của mẫu trắng cũng như mẫu đen là chúng phản xạ ánh sáng theo cách không chọn lọc (không chiết sắc), có nghĩa đối với chúng thì mọi khoảng quang phổ đều như nhau, không có khoảng nào được chúng phản xạ và chuyển năng lượng tới mắt người nhìn mạnh hơn hay yếu hơn.
Nhận thức màu sắс - liên quan đến một trong những hiện tượng căn bản, mà nhờ đó chúng ta nhìn thấy các vật thể ở xung quanh. Để hiểu được bản chất của màu sắc, chúng ta cần biết một chút về mắt người, cụ thể là nó được cấu tạo và hoạt động thế nào
Mặc dù không giống nhau về hình dạng, nhưng những mô hình khác nhau của phân loại màu sắc đều dựa trên một nguyên tắc không đổi. Trục thẳng đứng ở chính giữa đưa ra một thang độ vô sắc của Lightness (L) chạy từ điểm sáng nhất màu trắng ở trên đỉnh tới điểm tối nhất màu đen ở dưới đáy.
Mỗi sắc màu kết nối một cách tinh tế với một mạng lưới những trải nghiệm, những liên kết. Một số màu kết nối đến những thứ rất riêng, rất cá nhân: màu vàng nào đó gợi ta nhớ đến căn bếp của người bà đã mất, hoặc đôi ủng ta mang khi còn nhỏ.
Trong khi hình dạng và màu sắc có thể được phân biệt với nhau, chúng còn có thể được ví như phương tiện nhận thức. Trước tiên, nếu chúng ta xét tới uy lực nhận dạng của chúng, thì phải thừa nhận rằng, hình dạng cho phép phân biệt một số lượng dường như vô hạn của các đối tượng cá thể khác nhau
Mayer còn mở rộng tam giác cho không gian 3 chiều bằng cách thêm trục đen trắng vuông góc với mặt phẳng tam giác. Theo trục này các màu sáng hơn do thêm trắng được xếp tại các tam giác nằm ở tầng trên so với tam giác màu cơ sở, tầng càng cao có màu càng sáng, còn các màu tối hơn do thêm đen được xếp tại các tam giác nằm ở tầng “dưới đất” so với tam giác màu cơ sở, tầng càng sâu có màu càng tối.
Tuy nhiên sự chuyển đổi sắc độ này không chỉ đơn thuần là sự xếp cạnh nhau của đen và trắng mà Aristotle còn viện đến vai trò của nhiệt. Cũng theo ông, ba màu đỏ, lục và lam – tím của cầu vồng là ba màu duy nhất mà các họa sĩ không thể nào pha ra được.
Việc sắp đặt các màu sắc tương phản cạnh nhau có thể tạo nên những hiệu ứng thị giác đặc biệt, tuy nhiên chúng cũng có những quy tắc riêng.
Các tên màu đôi khi chỉ là gần đúng bởi vì khái niệm hoá màu sắc bằng tên gọi là có vấn đề. Để chắc chắn, thế giới màu sắc không chỉ đơn giản là phân loại của vô vàn sắc màu; nó được cấu trúc hoá một cách rành mạch dựa trên cơ sở của ba màu cơ bản và các kết hợp của chúng.
Newton đã miêu tả màu sắc là các thuộc tính của các tia hợp thành các nguồn sáng; Goethe đã tuyên bố về sự góp phần của môi trường vật lý và các bề mặt khi chúng gặp ánh sáng trên lộ trình di chuyển từ nguồn sáng đến mắt người nhìn; và Schopenhauer, trong một thuyết tiên tri tưởng tượng, mặc dù còn mơ hồ, đã thấy trước chức năng của các phản ứng võng mạc mắt.
Chúng ta tạo ra mọi loại hình dạng để sắp xếp trật tự màu sắc. Johannes Itten từ Bauhaus đã nghiên cứu về vòng tuần hoàn màu và phân tích chúng thành 7 dạng tương phản: hue, value, temperature, complements, simultaneous contrast, saturation, and contrast by extension.
Bạn biết gì về màu sắc? Có lẽ sẽ là những lý thuyết màu cơ bản như: màu sắc được đặt trong một bảng tuần hoàn, có nguồn gốc từ ánh sáng, một vài màu sắc mang tính nóng trong khi số khác lại là màu lạnh, v.v...
Tranh tĩnh vật có thể được phân loại thành 4 nhóm: nhóm thứ nhất là những tác phẩm vẽ hoa, nhóm thứ hai là những tác phẩm về bữa ăn sáng hoặc bữa tiệc, nhóm thứ ba là tranh vẽ động vật.
Việc Gaugin sử dụng màu đỏ chói làm màu chủ đạo trong bức tranh này đã tách hình ảnh của Kinh thánh ra khỏi quang cảnh thực tại. Sự phân tách này còn được nhấn mạnh hơn nữa thông qua hình ảnh cái cây chia đôi bức tranh, để lại hai nhân vật đang đấu vật ở một bên, và những người nông dân Breton ở một bên.
Da cam là một màu như vậy. Cho đến tận thế kỉ 15 ở châu Âu, màu này không có tên riêng mà chỉ được gọi là màu đỏ-vàng. Mãi cho tới khi những cây cam đầu tiên được nhập khẩu từ châu Á, người dân châu Âu mới coi màu cam là một màu riêng đặc sắc.
