Có thể nói, trong nghệ thuật dân gian, đặc biệt là nghệ thuật tranh mã, tạo hình của những con ngựa được các nghệ nhân dân gian đặc tả chi tiết dưới nhiều góc độ khác nhau. Những con ngựa dường như đã đạt đến được tính khái quát cao nhất nhưng vẫn thể hiện ra được đầy đủ nhất những đặc điểm của chúng.
Tác phẩm vẽ ngựa sớm nhất được biết đến trên gốm Việt hiện nay trong kho tàng di sản có lẽ là chiếc thạp gốm hoa nâu có niên đại thế kỷ XIV. Trên thân thạp này, nghệ nhân gốm thời Trần đã khắc họa một trường cảnh sinh động, một người đội mũ quan cưỡi ngựa với cường điệu khoan thai nhưng toát lên vẻ uy nghi, phía sau là những nhân vật theo hầu, người mang vác, người gánh lương thực; đi trước là kẻ dắt ngựa, thân hình khúm núm, thể hiện rõ thân phận của một đầy tớ trung thành.
Nghệ thuật tạo hình con ngựa thời Lê Trung Hưng (1533–1789) là một trong những điểm nhấn trong điêu khắc cổ Việt Nam. Đây là một trong những giai đoạn mà ngựa có số lượng tác phẩm nhiều nhất, mạnh mẽ nhất. Các nghệ nhân điêu khắc dân gian đã tạo nên những con ngựa đá có kích thước lớn cùng cách tạo hình phối hợp cả nghệ thuật tượng trưng và nghệ thuật hiện thực. Dù là những nghệ sĩ khuyết danh xây dựng đình, chùa, đền, lăng... đi kèm cùng hệ thống tượng thờ không bận tâm đến lưu danh thiên cổ nhưng những phường thợ xưa đã làm nên một bản sắc văn hóa trường tồn qua hình tượng con ngựa đá trong mỹ thuật Việt Nam thời kì phong kiến nói chung, th...
